นานาประเด็นของปัญหาชาตินิยม -- ชาติ สืบสานมาเก่าแก่หรือเป็นผลผลิตของยุคสมัยใหม่ -- สรุปการถกเถียงเรื่อง "ชาติ" -- การจำแนกชาตินิยมประเภทต่างๆ -- กระบวนการสร้างความเป็นชาติในกลุ่มประเทศตะวันตก -- ชาตินิยม-ชาติพันธุ์-ภาษา-วัฒนธรรม ในกลุ่มประเทศยุโรปกลาง และประเทศทางตะวันออก -- การก่อตัวของแนวคิดชาตินิยมแบบชาติพันธุ์-ภาษา ประชาชน และวัฒนธรรมในเยอรมัน -- การก่อตัวของลัทธิชาตินิยมแบบประชาชน-ภาษา และวัฒนธรรมในรัสเซีย -- พัฒนาการชาตินิยมไทย -- รัฐชาติกับผลกระทบจากโลกาภิวัฒน์ -- ลักษณะรัฐชาติสมัยใหม่ -- ผลกระทบจากกระแสความคิดที่คัดค้านโลกแบบโมเดิร์น -- ผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ -- ผลกระทบความชอบธรรมด้านการเมือง -- ผลกระทบต่ออธิปไตย และปัญหาการแทรกแซงอธิปไตย -- การถกเถียงเรื่องพลเมือง จากพลเมืองสู่ผู้บริโภคสู่พลเมืองทางวัฒนธรรม -- ชนกลุ่มน้อยและผู้อพยพ -- กลไกการสร้างชาติ และการปฏิบัติต่อคนกลุ่มน้อยและผู้อพยพ -- หลังยุคชาตินิยม (Post Nationalism)