การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยา และความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 : วิทยานิพนธ์ = | The Development of Learning Achievement in Biology Course and Critical Thinking Skills of Mathayomsuksa 5 students by Using 4MAT Learning Cycle Model and Mind Mapping Technique. /
อุไรวรรณ คำงาม
การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยา และความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 : วิทยานิพนธ์ = The Development of Learning Achievement in Biology Course and Critical Thinking Skills of Mathayomsuksa 5 students by Using 4MAT Learning Cycle Model and Mind Mapping Technique. / The Development of Learning Achievement in Biology Course and Critical Thinking Skills of Mathayomsuksa 5 students by Using 4MAT Learning Cycle Model and Mind Mapping Technique. อุไรวรรณ คำงาม - เพชรบุรี : สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 2566 - 251 แผ่น : ภาพประกอบ ; 30 ซม. + ซีดีรอม 1 แผ่น
วิทยานิพนธ์(ค.ม.)—มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 2566
การคิดอย่างมีวิจารณญาณเป็นทักษะการคิดขั้นสูงที่สำคัญในการดำรงชีวิตและการปฏิบัติงาน
ทั้งในปัจจุบันและอนาคต จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องปลูกฝังให้แก่ผู้เรียน ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนฝึกฝน
ฝึกความคิดอย่างมีเหตุผลและสามารถแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ได้ผู้วิจัยจึงสนใจในการทำวิจัยครั้งนี้ โดยมี
วัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยาก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT
ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิดของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 2) เปรียบเทียบความสามารถในการคิดอย่างมี
วิจารณญาณก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด 3) ศึกษาพฤติกรรม
การเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด
และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิค
แผนผังความคิด กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ คือ นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 โรงเรียนป่าเด็งวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษามัธยมศึกษาเพชรบุรี ที่กำลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 จำนวน 43 คน ที่ได้จากการ
เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT
ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยา มีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ
0.80 ค่าความยากง่าย ระหว่าง 0.33-0.63 ค่าอำนาจจำแนก ระหว่าง 0.25-0.70 3) แบบทดสอบวัดความสามารถ
ในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 0.67-1.00 4) แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนของ
นักเรียน และ 5) แบบสอบถามความพึงพอใจที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด
สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 ก่อนและหลังการจัด
การเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.5 โดยหลัง
การจัดการเรียนรู้(𝑥̅= 26.33, S.D. = 1.21) นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าก่อนเรียน (𝑥̅= 13.86, S.D. = 1.60)
2. ผลการเปรียบเทียบคะแนนความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 5/1 ก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิดแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทาง
สถิติที่ระดับ 0.5 โดยหลังการจัดการเรียนรู้(𝑥̅= 14.53, S.D. = 1.68) นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าก่อนเรียน
(𝑥̅= 8.74, S.D. = 1.14)
3. พฤติกรรมการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT
ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด พบว่า นักเรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้และประสบการณ์ของตนเองได้วิเคราะห์หา
เหตุผลเพื่อหาข้อสรุปได้และสรุปความคิดรวบยอดได้ โดยบูรณาการความรู้จนค้นพบความรู้ได้ด้วยตนเอง นำความรู้
ไปประยุกต์ใช้ได้ทำให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณสูงขึ้น
4. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 มีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิค
แผนผังความคิด โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากที่สุด จำนวน 2 ด้าน
ได้แก่ ด้านการจัดการเรียนรู้และด้านประโยชน์ที่ผู้เรียนได้รับ และอยู่ในระดับมาก จำนวน 2 ด้าน ได้แก่ ด้านผู้สอน
และด้านสื่อการจัดการเรียนรู้ตามลำดับ
ข้อค้นพบจากการวิจัย พบว่า การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT เพียงวิธีเดียว อาจทำให้ความสามารถใน
การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนเกิดขึ้นอย่างไม่เต็มศักยภาพ ดังนั้น การนำเทคนิคแผนผังความคิดมาเสริมใน
ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้จะทำให้การจัดการเรียนรู้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น สามารถพัฒนาการคิดอย่างมี
วิจารณญาณให้สูงขึ้น
มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.--วิทยานิพนธ์--2566
มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี. สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน --วิทยานิพนธ์
ชีววิทยา--การศึกษาและการสอน (มัธยมศึกษา)--วิทยานิพนธ์
การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT--วิทยานิพนธ์
ความคิดและการคิด--วิทยานิพนธ์
การคิดอย่างมีวิจารณญาณ
การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT
แผนผังความคิด
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
วพ 373.241 / อ857ก 2566
การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยา และความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 : วิทยานิพนธ์ = The Development of Learning Achievement in Biology Course and Critical Thinking Skills of Mathayomsuksa 5 students by Using 4MAT Learning Cycle Model and Mind Mapping Technique. / The Development of Learning Achievement in Biology Course and Critical Thinking Skills of Mathayomsuksa 5 students by Using 4MAT Learning Cycle Model and Mind Mapping Technique. อุไรวรรณ คำงาม - เพชรบุรี : สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 2566 - 251 แผ่น : ภาพประกอบ ; 30 ซม. + ซีดีรอม 1 แผ่น
วิทยานิพนธ์(ค.ม.)—มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 2566
การคิดอย่างมีวิจารณญาณเป็นทักษะการคิดขั้นสูงที่สำคัญในการดำรงชีวิตและการปฏิบัติงาน
ทั้งในปัจจุบันและอนาคต จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องปลูกฝังให้แก่ผู้เรียน ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนฝึกฝน
ฝึกความคิดอย่างมีเหตุผลและสามารถแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ได้ผู้วิจัยจึงสนใจในการทำวิจัยครั้งนี้ โดยมี
วัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยาก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT
ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิดของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 2) เปรียบเทียบความสามารถในการคิดอย่างมี
วิจารณญาณก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด 3) ศึกษาพฤติกรรม
การเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด
และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิค
แผนผังความคิด กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ คือ นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 โรงเรียนป่าเด็งวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษามัธยมศึกษาเพชรบุรี ที่กำลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 จำนวน 43 คน ที่ได้จากการ
เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT
ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยา มีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ
0.80 ค่าความยากง่าย ระหว่าง 0.33-0.63 ค่าอำนาจจำแนก ระหว่าง 0.25-0.70 3) แบบทดสอบวัดความสามารถ
ในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 0.67-1.00 4) แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนของ
นักเรียน และ 5) แบบสอบถามความพึงพอใจที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด
สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 ก่อนและหลังการจัด
การเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.5 โดยหลัง
การจัดการเรียนรู้(𝑥̅= 26.33, S.D. = 1.21) นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าก่อนเรียน (𝑥̅= 13.86, S.D. = 1.60)
2. ผลการเปรียบเทียบคะแนนความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 5/1 ก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิดแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทาง
สถิติที่ระดับ 0.5 โดยหลังการจัดการเรียนรู้(𝑥̅= 14.53, S.D. = 1.68) นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าก่อนเรียน
(𝑥̅= 8.74, S.D. = 1.14)
3. พฤติกรรมการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT
ร่วมกับเทคนิคแผนผังความคิด พบว่า นักเรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้และประสบการณ์ของตนเองได้วิเคราะห์หา
เหตุผลเพื่อหาข้อสรุปได้และสรุปความคิดรวบยอดได้ โดยบูรณาการความรู้จนค้นพบความรู้ได้ด้วยตนเอง นำความรู้
ไปประยุกต์ใช้ได้ทำให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณสูงขึ้น
4. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 มีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT ร่วมกับเทคนิค
แผนผังความคิด โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากที่สุด จำนวน 2 ด้าน
ได้แก่ ด้านการจัดการเรียนรู้และด้านประโยชน์ที่ผู้เรียนได้รับ และอยู่ในระดับมาก จำนวน 2 ด้าน ได้แก่ ด้านผู้สอน
และด้านสื่อการจัดการเรียนรู้ตามลำดับ
ข้อค้นพบจากการวิจัย พบว่า การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT เพียงวิธีเดียว อาจทำให้ความสามารถใน
การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนเกิดขึ้นอย่างไม่เต็มศักยภาพ ดังนั้น การนำเทคนิคแผนผังความคิดมาเสริมใน
ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้จะทำให้การจัดการเรียนรู้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น สามารถพัฒนาการคิดอย่างมี
วิจารณญาณให้สูงขึ้น
มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.--วิทยานิพนธ์--2566
มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี. สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน --วิทยานิพนธ์
ชีววิทยา--การศึกษาและการสอน (มัธยมศึกษา)--วิทยานิพนธ์
การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT--วิทยานิพนธ์
ความคิดและการคิด--วิทยานิพนธ์
การคิดอย่างมีวิจารณญาณ
การจัดการเรียนรู้แบบ 4MAT
แผนผังความคิด
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
วพ 373.241 / อ857ก 2566
