วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 2563

การสืบทอดและธํารงรักษาพระพุทธศาสนาเป็นหน้าที่สําคัญของพุทธบริษัททุกคน ที่จะต้องร่วมแรงร่วมใจกันธํารงรักษาไว้หลักธรรมคําสอนที่สามารถช่วยเหลือมนุษยชาติให้สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข นํามาซึ่งความสุขสงบของมวลมนุษย์ รวมทั้งมวลสรรพสัตว์และธรรมชาติ การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) ประเมินการรับรู้ของเครือข่ายทุน ในพื้นที่ที่มีการสืบทอดพระพุทธศาสนา 2) ศึกษากระบวนการพัฒนาเครือข่ายทุนในพื้นที่ของวัดทองนพคุณในการจัดกิจกรรมเพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนา และ 3) ศึกษาผลการสืบทอดพระพุทธศาสนาของเครือข่ายทุนในพื้นที่ของวัดทองนพคุณ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน การวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกับคณะบุคคลที่เข้าร่วมกิจกรรมของวัด รวมทั้งสิ้น 178 คน ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.90 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้างกับผู้ให้ข้อมูลสําคัญจาก 13 เครือข่ายๆ ละ 2 คน รวมทั้งสิ้น 26 คน การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง โดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. เครือข่ายทุนในพื้นที่การรับรู้ต่อการสืบทอดพระพุทธศาสนาโดยการบริหารตามหลักศาสนธรรมของวัดทองนพคุณ จังหวัดเพชรบุรี โดยภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก เมื่อพิจารณาด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากไปหาน้อย คือ ด้านการใช้หลักธรรมด้านอปริหานิยธรรมโม (การป้องกันความเสื่อมนําไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง) มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด รองลงมาคือ ด้านธรรมธิปเตยโย (การใช้หลักธรรมเป็นที่ตั้ง) และด้านอิทธิบาทธัมโม (การทํางานที่ดีให้สําเร็จ) มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด
2. กระบวนการพัฒนาเครือข่ายทุนในพื้นที่ของวัดทองนพคุณ พบว่ามี 3 หลักการที่สําคัญ คือ 1) “หลักความเท่าเทียมและเป็นอิสระ” เครือข่ายที่เกิดขึ้นนี้เป็นการรวมกลุ่มกันของบุคคลในพื้นที่รอบๆ วัด เป็นคนในชุมชน และมีวัฒนธรรมความเป็นอยู่คล้ายคลึงกันหรือ อาศัยความเป็นเครือญาติ 2) “หลักการสื่อสาร” จัดให้มีช่องทางการทํางานร่วมกัน การสื่อสารที่ง่ายต่อการเข้าถึงที่ทันสมัย เป็นปัจจุบัน และโปร่งใสภายใต้พื้นฐานของความเคารพสิทธิ เชื่อถือ เอื้ออาทร ซึ่งกันและกัน 3) “หลักการรวมกลุ่ม” มาร่วมกลุ่มด้วยความเต็มใจ มีการประชุมอย่างสม่ําเสมอ จัดกิจกรรมร่วมกันอย่างต่อเนื่อง สร้างเงื่อนไขที่ทําให้เกิดการร่วมรับรู้ ร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ และร่วมลงมือกระทําอย่างเข้มแข็ง
3. ผลการสืบทอดพระพุทธศาสนาของเครือข่ายทุนในพื้นที่ของวัดทองนพคุณ พบว่า มีการประสานงาน ในการสืบทอดพระพุทธศาสนาของพุทธบริษัท 4 ในแต่ละเครือข่ายมีจํานวนมากขึ้นร้อยละ 10 และมีอุบาสกอุบาสิกาเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมของวัดอย่างต่อเนื่องมากขึ้น ร้อยละ 14.5
ข้อค้นพบที่ได้จากการวิจัย พบว่า เครือข่ายทุนในพื้นที่ที่ขับเคลื่อนโดยผู้นําองค์กรที่บริหารบนหลักพื้นฐานของหลักธรรมจะสามารถทําให้องค์กรนั้นๆ บรรลุพันธกิจ และไปถึงเป้าหมายได้อย่างดี โดยเฉพาะองค์กรทางศาสนา บุคคลสําคัญคือเจ้าอาวาสของแต่ละวัด การที่วัดมีผู้นําองค์กรที่ประพฤติตนอยู่ในหลักศีลธรรมและเป็นต้นแบบแก่พุทธศาสนิกชน และมีหลักการในการจัดกิจกรรมที่ถูกต้องตามหลักธรรมแล้ว วัดนั้นๆ จึงนับได้ว่าเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สําคัญในการสืบทอดพระพุทธศาสนา

บริจาค